Tháng Mười Một 30, 2025
590524597_2090076411801451_3060651754324468686_n.png

Người tiêu dùng Mỹ đã chi 11,8 tỷ USD mua hàng online dịp Black Friday, tăng 9,1% so với năm ngoái nhờ các công cụ AI.

Theo Reuters, công cụ mua sắm tích hợp AI đã góp phần tạo cú bứt phá trong chi tiêu trực tuyến (online) của người Mỹ dịp Black Friday. Điều này diễn ra trong bối cảnh nhiều người tránh tới các cửa hàng đông đúc và tìm đến chatbot để so sánh giá, săn ưu đãi. Cùng với đó, tỷ lệ thất nghiệp tiến gần mức cao nhất 4 năm, niềm tin tiêu dùng xuống đáy 7 tháng cũng khiến người Mỹ phải cân nhắc từng khoản chi.

Adobe Analytics – đơn vị chuyên theo dõi lượng truy cập các website bán lẻ – cho biết người tiêu dùng Mỹ đã chi kỷ lục 11,8 tỷ USD qua kênh online dịp Black Friday năm nay, tăng hơn 9% so với năm 2024.

Còn theo Mastercard SpendingPulse, nhu cầu mua sắm online tăng mạnh khi doanh số trên các sàn thương mại điện tử tăng 10,4%, còn kênh mua sắm tại các cửa hàng chỉ tăng 1,7%.

Theo Adobe, lượng khách truy cập các trang bán lẻ Mỹ thông qua công cụ AI đã tăng 805% so với cùng kỳ năm ngoái. Sự bùng nổ này diễn ra trong bối cảnh các trợ lý ảo mua sắm như Sparky của Walmart hay Rufus của Amazon được ứng dụng rộng rãi.

“Người tiêu dùng đang sử dụng công cụ mới để tìm thứ họ cần. Các mô hình ngôn ngữ lớn giúp quá trình tìm kiếm nhanh và có định hướng hơn”, Suzy Davidkhanian, nhà phân tích tại eMarketer nhận xét.

Những mặt hàng bán chạy nhất dịp Black Friday gồm đồ chơi Lego, thẻ Pokemon, máy chơi game Nintendo Switch, PlayStation 5 cùng nhiều sản phẩm như AirPods và máy trộn bột KitchenAid.

Còn theo Salesforce, AI và các tác nhân trí tuệ nhân tạo đã thúc đẩy doanh số trực tuyến toàn cầu dịp Black Friday đạt 14,2 tỷ USD, trong đó thị trường Mỹ đóng góp khoảng 3 tỷ USD.

Hãng dữ liệu này ước tính người Mỹ chi 18 tỷ USD cho mua sắm trực tuyến những ngày qua, tăng 3% so với cùng kỳ năm ngoái. Những mặt hàng được mua nhiều nhất gồm thời trang, phụ kiện cao cấp. Dù tổng chi tiêu của người Mỹ tăng, Salesforce nhận định giá cao vẫn kìm hãm lượng hàng hóa trong mỗi đơn hàng. “Người tiêu dùng mua sắm ít sản phẩm hơn so với năm trước”, Salesforce nhận định.

Caila Schwartz, Giám đốc phân tích người tiêu dùng của Salesforce cho rằng có hai yếu tố đẩy giá bán trung bình lên cao tại Mỹ. Trước tiên là tác động rõ rệt của thuế quan lên các mặt hàng không thiết yếu. Cùng với đó, nhóm người tiêu dùng thu nhập cao đang chi tiêu mạnh hơn so với nhóm thu nhập trung bình, thể hiện qua doanh số tăng ở phân khúc hàng xa xỉ.

Adobe dự báo dịp Cyber Monday năm nay doanh số online sẽ đạt 14,2 tỷ USD, tăng 6,3% so với cùng kỳ 2024. Điều này có thể giúp Cyber Monday trở thành ngày mua sắm trực tuyến lớn nhất năm. Các mặt hàng điện tử có thể giảm giá sâu nhất, lên tới 30%. Còn kênh bán hàng tại các cửa hàng truyền thống dự kiến tiếp tục trầm lắng.


Tháng Mười Một 29, 2025

Giảm 1% chi phí logistics, Việt Nam có thể tiết kiệm 9 tỷ USD, do đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu giảm mạnh chi phí để tăng sức cạnh tranh.

Phát biểu tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2025 với chủ đề “Logistics Việt Nam – vươn mình tiến vào kỷ nguyên mới”, do Bộ Công Thương tổ chức sáng 29/11 tại Đà Nẵng, Thủ tướng khẳng định logistics là “huyết mạch” của nền kinh tế, đảm nhiệm luân chuyển, lưu giữ, bảo quản và phân phối hàng hóa.

Theo người đứng đầu Chính phủ, ngành này góp phần thúc đẩy tăng trưởng và nâng caonăng lực cạnh tranh quốc gia. Khi chi phí logistics giảm, giá thành sản phẩm giảm và sức cạnh tranh tăng. Với kim ngạch xuất nhập khẩu dự kiến 900 tỷ USD, chỉ cần giảm 1% chi phí logistics, Việt Nam có thể tiết kiệm 9 tỷ USD.

Thủ tướng phát biểu tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2025, sáng 29/11. Ảnh: Nguyễn Đông

 

Ngành logistics thời gian qua ghi nhận nhiều kết quả tích cực: dịch vụ tăng trưởng ổn định 14-16% mỗi năm, đóng góp 4,5-5% GDP, xếp thứ 43/139 về chỉ số LPI và nằm trong top 5 ASEAN. Hạ tầng được đầu tư với hệ thống cảng biển, sân bay, cao tốc và các trung tâm logistics tại vùng kinh tế trọng điểm. Cả nước có hơn 34.000 doanh nghiệp, nhiều đơn vị đã tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và ứng dụng công nghệ cao.

Tuy vậy, Thủ tướng cho rằng ngành logistics vẫn còn nhiều điểm nghẽn, trong đó nổi bật là chi phí còn cao, khoảng 16%, vượt mức trung bình thế giới 11-12%. “Với kim ngạch 900 tỷ USD, giảm 5% chi phí có thể tiết kiệm 45 tỷ USD. Con số này rất thuyết phục và càng cho thấy cần quyết liệt đổi mới”, Thủ tướng nói.

Ông nhấn mạnh vai trò then chốt của logistics đối với sức cạnh tranh quốc gia và cho rằng nếu giảm được chi phí, Việt Nam sẽ có thêm lợi thế lớn.

Bên cạnh chi phí cao, Thủ tướng nêu thêm các hạn chế: liên kết vùng và kết nối hạ tầng còn yếu; thủ tục cửa khẩu chưa số hóa hoàn toàn; doanh nghiệp chủ yếu quy mô vừa và nhỏ, thiếu đơn vị dẫn dắt; chưa có trung tâm logistics quốc gia; thể chế và chính sách chậm đổi mới; hạ tầng số và hạ tầng xanh chưa đáp ứng yêu cầu; chưa có trung tâm dữ liệu phục vụ AI và chuyển đổi số cho ngành.

Tại diễn đàn, ông Đào Trọng Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA), cho biết doanh nghiệp trong nước còn gặp nhiều khó khăn, như hạ tầng chưa đồng bộ, chuyển đổi số chậm, thiếu dữ liệu dùng chung và khó tiếp cận vốn. VLA kiến nghị hoàn thiện cơ chế điều phối logistics quốc gia, tăng vai trò của hiệp hội trong xây dựng chính sách.

Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên cũng nhìn nhận ngành logistics Việt Nam phát triển chưa tương xứng với tiềm năng. Chi phí còn cao so với khu vực, làm giảm sức cạnh tranh. Liên kết vùng và kết nối hạ tầng chưa đồng bộ; nhân lực chất lượng cao còn thiếu; tác phong chuyên nghiệp chưa đồng đều. Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh mới ở giai đoạn đầu và chưa có cơ sở dữ liệu dùng chung.

“Đây là những điểm nghẽn lớn cần được tháo gỡ bằng các giải pháp đồng bộ và khả thi để khơi thông nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của ngành”, Bộ trưởng Diên nói.

Thủ tướng cùng đại diện các bộ, ngành, địa phương tham quan các gian hàng trưng bày tại diễn đàn. Ảnh: Nguyễn Đông

Để khắc phục, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung xử lý các tồn tại. Bộ Công Thương phải triển khai Chiến lược logistics 2025-2035; Bộ Tài chính hoàn thiện cơ chế một cửa, triển khai Hải quan thông minh và hoàn tất Cổng đầu tư quốc gia; Bộ Xây dựng lập quy hoạch hạ tầng logistics hiện đại, kết nối vùng và đáp ứng yêu cầu ứng phó biến đổi khí hậu.

Các bộ, ngành khác xây dựng cơ sở dữ liệu logistics đầy đủ và liên thông. Đà Nẵng, Hải Phòng và TP HCM đẩy nhanh việc hình thành khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế; riêng Đà Nẵng phải đưa hai trung tâm vào hoạt động ngày 19/12. Toàn ngành tăng hợp tác quốc tế, kết nối rộng hơn để giảm chi phí và áp dụng công nghệ mới.

Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần “năm thông”: thể chế thông thoáng, hạ tầng thông suốt, quản trị dựa trên dữ liệu, quy trình dễ thực hiện và hợp tác trên tinh thần hiểu biết. Chính phủ cũng xác định ba đột phá về thể chế, hạ tầng và nhân lực để giảm chi phí và nâng cao năng suất cho ngành và nền kinh tế.

Tại diễn đàn, các đại biểu tham gia ủng hộ được hơn 308 triệu đồng ủng hộ đồng bào miền Trung bị ảnh hưởng do bão lũ. Ảnh: Nguyễn Đông

Chính phủ cam kết đồng hành, tạo điều kiện để logistics phát triển. Theo Thủ tướng, tinh thần điều hành chuyển từ quản lý chặt sang kiến tạo và phục vụ. Chính phủ đặt lợi ích quốc gia lên trên hết, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, duy trì môi trường đầu tư minh bạch, bảo vệ sáng tạo và không hình sự hóa quan hệ kinh tế. Mọi cam kết phải đi kèm kết quả.


Tháng Mười Một 27, 2025

VNPT muốn đấu giá 188,7 triệu cổ phiếu MSB, tức toàn bộ vốn tại ngân hàng này và ước tính thu về trên 3.400 tỷ đồng.

Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) dự kiến đấu giá hơn 6% vốn đang sở hữu tại ngân hàng Hàng hải Việt Nam (MSB) vào ngày 26/12. Động thái này nhằm thực hiện quyết định của Thủ tướng về đề án tái cơ cấu lại VNPT đến hết năm nay. Theo đó, tập đoàn phải giảm tỷ lệ nắm giữ xuống dưới 50% hoặc thoái toàn bộ vốn tại 26 doanh nghiệp, gồm MSB.

VNPT có thể thu về tối thiểu 3.440 tỷ đồng từ thương vụ trên, với mức khởi điểm 18.239 đồng một đơn vị, gấp 1,4 lần thị giá cổ phiếu hiện tại của MSB trên thị trường chứng khoán. Các nhà đầu tư là tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đều có thể tham gia phiên đấu giá này.

Ngoài MSB, tập đoàn còn lên kế hoạch thoái vốn tại loạt doanh nghiệp như VTC Telecom, Đầu tư Xây dựng và Phát triển Hạ tầng Viễn thông, Viễn thông – Tin học Bưu điện…

Trụ sở VNPT tại Hà Nội. Ảnh: VNPT

Theo báo cáo tài chính hợp nhất năm 2024, VNPT nắm giữ hơn 157 triệu cổ phiếu MSB, tương ứng 6,05% vốn điều lệ của ngân hàng. Tính đến cuối 2024, giá trị của khoản đầu tư này là 1.832 tỷ đồng, trong khi giá gốc là 580 tỷ.

Năm nay, MSB tiếp tục phát hành cổ phiếu để trả cổ tức cho cổ đông với tỷ lệ 20%. Vì vậy, lượng cổ phiếu nắm giữ của VNPT tiếp tục tăng lên nhưng giá gốc không đổi.

VNPT là cổ đông sáng lập của MSB (tiền thân là Maritime Bank) từ năm 1991. Trong quá khứ, tập đoàn này từng nhiều lần muốn thoái vốn khỏi ngân hàng nhưng chưa thành công.

Lũy kế 9 tháng đầu năm, MSB lãi trước thuế 4.760 tỷ đồng. Tổng tài sản của nhà băng đạt 356.000 tỷ, tăng 11% so với cuối năm ngoái.


Tháng Mười Một 26, 2025

Doanh nghiệp báo lỗ bất thường nhiều năm sẽ bị kiểm tra thuế

Năm 2026, cơ quan thuế sẽ tăng cường kiểm tra các doanh nghiệp khai lỗ nhiều năm liên tiếp để tránh hành vi gian lận.

Trong cuộc họp hôm 25/11 về việc triển khai các chuyên đề trọng điểm chống thất thu, Cục Thuế cho biết hiện nay số lượng doanh nghiệp khai lỗ nhiều năm liên tiếp chiếm tỷ lệ đáng kể, đặc biệt trong nhóm vừa và nhỏ. Một bộ phận doanh nghiệp có dấu hiệu bất thường như doanh thu không phát sinh nhưng vẫn liên tục kê khai lỗ; chi phí không phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh; trích lập dự phòng chưa đúng quy định; có giao dịch liên kết nhưng không tuân thủ nguyên tắc so sánh độc lập.

Công tác kiểm tra ở những công ty có rủi ro cao đã ghi nhận nhiều sai phạm. Do đó, Cục Thuế kiến nghị các đơn vị tiếp tục rà soát tình hình kê khai thuế của doanh nghiệp, xây dựng kế hoạch kiểm tra năm 2026 đối với các doanh nghiệp kinh doanh lỗ có rủi ro cao về thuế.

Song song đó, cơ quan thuế phải rà soát cơ sở dữ liệu từ các công ty trên địa bàn, nghiên cứu và đưa ra các tiêu chí chọn lọc phù hợp. Thuế tỉnh, thành phố cũng sẽ tổng hợp các hành vi vi phạm, những vướng mắc trong công tác kiểm tra thuế đối với công ty thua lỗ nhiều năm, tỷ suất lợi nhuận thấp hơn trung bình ngành. Đồng thời, tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ để nâng cao năng lực phát hiện hành vi gian lận thuế trong mô hình doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm và đẩy mạnh tuyên truyền để tăng cường tính tự giác tuân thủ.

Cục trưởng Mai Xuân Thành phát biểu trong cuộc họp triển khai các chuyên đề trọng điểm chống thất thu thuế. Ảnh: Cục Thuế

Ngoài ra trong cuộc họp, Cục trưởng Mai Xuân Thành cũng đề nghị cơ quan thuế các cấp cần tập trung chống gian lận hoàn thuế giá trị gia tăng, nhất là đối với lĩnh vực kinh doanh vàng, bạc, đá quý. Công tác rà soát thời gian qua cho thấy nhiều dấu hiệu rủi ro trong việc mua bán vàng qua cá nhân không xuất hóa đơn, ủy quyền không đúng quy định và việc kê khai doanh thu chưa phù hợp thực tế.

Không chỉ ở lĩnh vực này, quá trình kiểm tra tại các địa phương cũng cho thấy nhiều hành vi thiếu tuân thủ quy định tại các ngành nghề khác như thuê trụ sở “ảo”, không có hoạt động sản xuất kinh doanh thực tế; thanh toán không qua ngân hàng; lập hóa đơn sai thời điểm; hàng hóa xuất khẩu có dấu hiệu bất thường về nguồn gốc hoặc tình trạng sử dụng.

Cơ quan này đề nghị Thuế tỉnh, thành phố tập trung nguồn lực hoàn thành công tác kiểm tra, rà soát toàn bộ tổ chức và cá nhân, nhất là nhóm kinh doanh vàng, bạc, đá quý. Kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Song song đó, cơ quan thuế cũng tập trung nguồn lực, khẩn trương hoàn thành kiểm tra hoàn thuế giá trị gia tăng trong 2 tháng cuối năm và tăng cường công tác chống gian lận mua bán hóa đơn.

Đối với các địa phương đang chịu thiệt hại nghiêm trọng bởi thiên tai, Cục trưởng Mai Xuân Thành đề nghị Thuế tỉnh, thành phố vừa đảm bảo công tác hỗ trợ để thực hiện giải pháp quản lý thuế phù hợp, vừa căn cứ tình hình thực tế, khoanh vùng các khu vực, đối tượng bị ảnh hưởng, đánh giá thiệt hại, ước tính thời gian khắc phục.

“Việc triển khai các chuyên đề trên không chỉ góp phần chống thất thu ngân sách Nhà nước mà còn tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp”, ông nói.


Tháng Mười Một 24, 2025

Chính phủ đề xuất TP HCM, Đà Nẵng giữ lại 100% tiền thu từ khai thác quỹ đất TOD để ưu tiên làm các dự án đường sắt đô thị.

Chiều 24/11, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo nghị quyết sửa đổi, bổ sung về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP HCM và Đà Nẵng.

Theo dự thảo, TP HCM và Đà Nẵng được giữ lại 100% tiền thu từ khai thác quỹ đất khu vực TOD. Số tiền này ưu tiên dùng cho đầu tư các dự án đường sắt đô thị và dự án giao thông thuộc tuyến TOD.

TOD là mô hình lấy định hướng phát triển giao thông công cộng để quy hoạch, xây dựng và phát triển đô thị. Những nơi làm TOD được tăng hệ số sử dụng đất, mật độ dân số cao, từ đó thu hút nhu cầu đi và đến các đầu mối giao thông lớn. Mô hình trên đã triển khai ở nhiều nơi, nhưng trong nước chưa hình thành.

Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình hai dự thảo nghị quyết thí điểm cơ chế đặc thù phát triển TP HCM, Đà Nẵng tại phiên họp chiều 24/11. Ảnh: Media Quốc hội

Đối với dự án đường sắt địa phương theo mô hình TOD, Chính phủ cũng đề xuất sử dụng toàn bộ ngân sách của thành phố hoặc vốn của nhà đầu tư để bồi thường, hỗ trợ tái định cư.

Riêng tại TP HCM, trong 10 năm tới, khoảng 355 km đường sắt đô thị sẽ được hình thành. Thành phố cũng sẽ phát triển TOD ở 11 vị trí dọc nhà ga các tuyến metro. Giai đoạn 2025-2026, TP HCM dự kiến phát triển làm tại 9 vị trí dọc ba dự án giao thông lớn TP HCM đang triển khai, gồm metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên), số 2 (Bến Thành – Tham Lương) và Vành đai 3.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết đề nghị hai thành phố được giữ lại 100% tiền thu từ khai thác đất ở khu vực theo tuyến đường sắt là cần thiết. Bởi theo ông, Luật Đường sắt cho phép địa phương giữ lại 100%, nhưng Luật Ngân sách Nhà nước mới chỉ quy định địa phương được giữ 80%, trung ương 20%.

“Việc địa phương được giữ lại 100% tiền đảm bảo đúng tinh thần luật Đường sắt và thể hiện sự quan tâm, dành thêm nguồn lực cho hai địa phương đầu tàu của miền Nam, miền Trung”, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nói.

Ngoài ra, tại Đà Nẵng, Chính phủ đề xuất bổ sung chính sách với mô hình phát triển đô thị theo định hướng TOD để tối đa hóa giá trị kinh tế của đất công. Việc này cũng tăng khả năng kết nối đô thị, mở ra không gian phát triển mới về khu vực phía Nam thành phố (tỉnh Quảng Nam cũ).

Tương tự, tại TP HCM, dự thảo nghị quyết cũng có thêm quy định cho phép kết hợp xây dựng nhà ở, công trình thương mại dịch vụ, công trình sự nghiệp, công cộng tại nhà ga đường sắt, khu tập kết bảo dưỡng, sửa chữa tàu (depot) và vùng phụ cận các nút giao thông dọc tuyến đường Vành đai 3. Quy định trên nhằm nâng cao hiệu quả khai thác quỹ đất, tối ưu hóa không gian của quỹ đất tại các vị trí nhà ga, depot và các nút giao, qua đó thúc đẩy phát triển giao thông công cộng tương tự một số đô thị lớn trên thế giới.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày thẩm tra chiều 24/11. Ảnh: Media Quốc hội

Thẩm tra về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nói rằng nhất trí với báo cáo của Chính phủ về bổ sung quy định tại TP HCM giúp khai thác quỹ đất có giá trị, tăng thu ngân sách. Tuy nhiên, ông đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát các quy định hiện hành và luật, nghị quyết đang trình Quốc hội về đất đai, nhà ở, bất động sản, quy hoạch, đường sắt… để tránh chồng chéo, không khả thi trong thực hiện.

Đồng thời, Ủy ban cũng yêu cầu làm rõ kế hoạch sử dụng đất dự kiến tại TP HCM, cũng như cơ chế kiểm tra, giám sát, các công cụ đánh giá, định lượng giá trị sử dụng đất, cơ chế phân bổ để tránh lạm dụng chính sách dẫn đến các rủi ro tăng giá đất tại khu vực TOD.

Với đề xuất TP HCM và Đà Nẵng được giữ lại 100% tiền thu từ khai thác quỹ đất khu vực TOD để ưu tiên đầu tư các dự án đường sắt đô thị, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị không bổ sung vào dự thảo hai nghị quyết. Theo cơ quan thẩm tra, Chính phủ cần chỉ đạo Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan thực hiện đúng quy định tại Luật Đường sắt. “Việc ưu tiên bố trí đầu tư trở lại cho các dự án đường sắt địa phương thuộc thẩm quyền quyết định của HĐND”, Ủy ban nêu trong báo cáo.


Tháng Mười Một 23, 2025

Kết quả kinh doanh Nvidia tích cực nhưng giới đầu tư chưa hết lo “bong bóng” khi hàng tỷ USD, gồm vay nợ, vẫn đổ vào AI.

Quý III, giới đầu tư bắt đầu xem lại định giá “nóng bỏng” của các cổ phiếu liên quan đến công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI). Theo hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán Mỹ ngày 14/11, quỹ đầu tư Thiel Macro của tỷ phú Peter Thiel bán toàn bộ số cổ phiếu Nvidia đang nắm giữ trị giá khoảng 100 triệu USD.

Ông Thiel Macro đã không còn nắm giữ cổ phiếu Nvidia tính đến 30/9. Danh mục chính của quỹ Thiel Macro giờ chuyển trọng tâm sang Apple, Microsoft, Tesla. Trước đó, SoftBank cũng đã bán sạch cổ phần Nvidia, thu về 5,83 tỷ USD.

Giám đốc tài chính Yoshimitsu Goto không xác nhận hay phủ nhận rủi ro bong bóng AI. Nhưng động thái của SoftBank và Thiel Macro khiến nỗi lo về nguy cơ này của thị trường càng rõ nét, nhất là khi khắp nơi liên tục công bố kế hoạch bơm hàng tỷ USD vào cơ sở hạ tầng AI, gồm chip tiên tiến và trung tâm dữ liệu.

Đồ họa logo Nvidia và OpenAI. Ảnh: Reuters

Căng thẳng được xoa dịu tuần qua, khi Nvidia công bố báo cáo kết quả kinh doanh ấn tượng. Nhà sản xuất chip Mỹ ghi nhận doanh thu quý tài chính thứ ba (kết thúc ngày 26/10) đạt 57 tỷ USD, tăng 62% so với cùng kỳ 2024, vượt kỳ vọng của Phố Wall. Lợi nhuận ròng tăng 65%, biên lợi nhuận gộp duy trì mức cao 73,4%.

Nvidia dự báo doanh thu quý hiện tại (từ tháng 11 đến tháng 1/2026) tăng 65%, đạt 65 tỷ USD, nhờ GPU đám mây và dòng chip Blackwell tiên tiến nhất cháy hàng. “Đã có rất nhiều lời bàn tán về bong bóng AI còn chúng tôi có góc nhìn rất khác biệt”, CEO Nvidia Jensen Huang nói hôm thứ tư (19/11).

Dự báo được Nvidia đưa ra từ nhu cầu chip mạnh mẽ của hàng loạt ông lớn công nghệ như Microsoft, Amazon, Alphabet và Meta Platforms. dùng xây trung tâm dữ liệu. Tháng trước, ông Huang cho biết công ty đã nhận được 500 tỷ USD đơn đặt hàng chip cho cả năm 2025 và 2026.

Nhà phân tích Timothy Arcuri tại ngân hàng UBS cho rằng cổ phiếu Nvidia sẽ còn tăng tiếp nhờ các dự báo trên. Ông đánh giá “cơn sóng đầu tư cơ sở hạ tầng AI vẫn đang dâng cao”, nhanh đến mức tất cả mã cổ phiếu liên quan công nghệ này cũng tăng giá theo.

Theo AP, thông tin mới của Nvidia giúp trấn an nỗi lo sụp đổ cơn sốt AI, vốn là động lực thúc đẩy thị trường chứng khoán năm nay. Nhưng giới phân tích cho rằng “bóng ma” bong bóng AI vẫn có thể quay lại trong những tháng và năm tới.

Nguyên nhân bởi các công ty công nghệ lớn (Big Tech) đang chuẩn bị chi thêm hàng nghìn tỷ USD cho công nghệ này. Cuộc đua xuất phát từ niềm tin AI sẽ quyết định người thắng và kẻ thua trong làn sóng đổi mới tiếp theo.

Báo cáo gần đây của Gartner dự báo toàn cầu sẽ chi tiêu hơn 2.000 tỷ USD cho AI vào 2026, tăng 37% so với quy mô ước gần 1.500 tỷ USD năm nay. “Chi tiêu cho AI không chỉ đang giữ vững mà còn tăng tốc”, Jake Behan, Giám đốc thị trường vốn công ty đầu tư Direxion nói.

Chưa rõ liệu tất cả số tiền đổ vào AI có thực sự tạo ra lợi nhuận và năng suất như những người ủng hộ công nghệ này đã hứa hẹn hay không. Điều đó đặt ra câu hỏi liệu tất cả các khoản chi tiêu đang đổ ra có đáng hay không. Khảo sát của Bank of America với các nhà quản lý quỹ toàn cầu cho thấy một tỷ lệ kỷ lục các nhà đầu tư cho rằng các công ty đang “đầu tư quá mức” cho AI.

Gần đây, Nvidia cùng Microsoft công bố cam kết rót 10 tỷ USD vào nhà cung cấp phần mềm AI Anthropic. Thông thường, thông tin hợp tác lớn như vậy sẽ giúp giá cổ phiếu của các bên liên quan tăng. Nhưng cả hai mã Nvidia và Microsoft đều không phản ứng tích cực sau thông báo về Anthropic.

Các nhà phân tích Deutsche Bank cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy nhà đầu tư ngày càng thận trọng. “Những thương vụ đầu tư chéo lĩnh vực AI đang được dè chừng cao hơn, khi các cuộc thảo luận về khả năng xuất hiện bong bóng AI ngày càng tăng”, nhóm phân tích đánh giá.

Một số công ty như Meta Platforms và Oracle đang phụ thuộc nhiều vào vay nợ để tài trợ cho tham vọng AI của họ. Chiến lược này khiến các nhà đầu tư lo ngại, phản ánh qua giá cổ phiếu giảm mạnh hơn các công ty cùng ngành những tuần gần đây.

Cổ phiếu của Meta và Oracle đều giảm hơn 20% kể từ cuối tháng 10. Theo chuyên gia Stephen Innes của SPI Asset Management, thị trường vẫn đang trong trạng thái dao động giữa sự hưng phấn AI và nỗi lo về một đợt điều chỉnh do nợ nần.

Các Big Tech khác đang có lợi nhuận cao đến mức có thể dùng tiền mặt để tiếp tục đổ vào AI. Đứng sau Nvidia và Apple, bảng xếp hạng các công ty vốn hóa lớn nhất hành tinh cũng là những cái tên đang hăng hái đầu tư AI, gồm Alphabet, Microsoft và Amazon. Giá trị thị trường bộ ba này hiện dao động từ 2.300 đến 3.600 tỷ USD.

Chris Zaccarelli, Giám đốc đầu tư công ty quản lý tài sản Northlight Asset Management thừa nhận định giá các công ty liên quan đến AI đang ở mức cao và thị trường đang có dấu hiệu bong bóng. Tuy nhiên, việc chi tiêu cho công nghệ này cũng có thật. “Việc chi tiêu có bị quá mức hay không thì phải mất nhiều năm nữa mới biết được”, ông đánh giá.


Tháng Mười Một 22, 2025

Giá thực phẩm ở Mỹ khó giảm ngay dù ông Trump miễn thuế

Hàng tồn kho được mua ở giá cao vẫn chưa bán hết, cùng tác động từ thời tiết, dịch bệnh, loại thuế khác khiến giá thực phẩm Mỹ khó giảm.

Ngày 14/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh miễn thuế đối ứng với hàng loạt thực phẩm. Đó là cà phê, trà, trái cây nhiệt đới và nước ép trái cây, hạt cacao, gia vị, chuối, cam, cà chua, thịt bò cùng một số loại phân bón.

Ngày 20/11, ông tiếp tục ký sắc lệnh gỡ bỏ thuế bổ sung 40% áp lên thực phẩm Brazil, gồm thịt bò, cacao và các loại trái cây. Brazil cung cấp tới một phần ba số cà phê tiêu thụ tại Mỹ và là nhà cung cấp lớn về thịt bò, đặc biệt là loại để làm burger.

Các động thái này diễn ra khi Tổng thống Mỹ gần đây đối mặt với nhiều chỉ trích vì giá thực phẩm tăng cao. Tuy nhiên, việc rút lại các loại thuế này không có nghĩa giá sẽ sớm giảm.

Theo dữ liệu quản lý chuỗi cung ứng và kinh nghiệm từ lịch sử, giá bán lẻ cần thời gian mới hạ nhiệt. Nguyên nhân chính nằm ở lượng hàng tồn kho. Các loại thực phẩm đang bày bán đã được mua và nhập khẩu từ khi thuế còn ở mức cao.

“Người tiêu dùng còn chưa thực sự thấy tác động lớn của lạm phát đâu, vì nó đang nằm ở khâu trung gian, là các kho hàng và trung tâm phân phối”, Zachary Rogers – Giảng viên quản lý chuỗi cung ứng tại Đại học bang Colorado giải thích.

Nhân viên xếp rau củ trong một siêu thị ở Washington (Mỹ). Ảnh: Reuters

Các hãng bán lẻ và chuyên gia logistics đều cảnh báo biên lợi nhuận hoạt động của doanh nghiệp đã chịu ảnh hưởng. Rogers cho biết người tiêu dùng sẽ cảm nhận rõ lạm phát khi những mặt hàng này lên kệ. Hãng bán lẻ sẽ phải nâng giá chúng để bù lại chi phí.

“Chuỗi cung ứng không thể phản ứng nhanh với các điều chỉnh giá, dù là điều chỉnh do tổng thống hay biến động tự nhiên của thị trường”, Phil Kafarakis – CEO hiệp hội thực phẩm IFMA cho biết. Khi chuỗi cung ứng gián đoạn vì đại dịch và sự cố tàu Ever Given bị kẹt tại kênh đào Suez, giá cả mất 6 tháng mới tăng lên, sau đó mất thêm 6 tháng sau mới hạ nhiệt.

Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell cho biết sự kết hợp giữa áp lực chuỗi cung ứng và chi phí logistics tăng mạnh đã góp phần tạo ra “lạm phát tạm thời”. “Lạm phát do thuế nhập khẩu sẽ mất rất lâu mới biểu hiện rõ”, Powell nói trong cuộc họp báo hồi tháng 7.

“Mức giảm thuế 10% đến 40% chỉ có thể cải thiện biên lợi nhuận dài hạn cho các doanh nghiệp sản xuất, thu hoạch, vận chuyển, tiếp thị và bán thực phẩm”, Kafarakis giải thích.

Ông cho biết người tiêu dùng sẽ chưa cảm nhận được tác động của sắc lệnh trong một thời gian dài. Kafarakis dự báo giá cà chua và dâu tây sẽ giảm phần nào vào đầu năm tới. Một số mặt hàng như cà phê và phô mai có thể được hạ giá để thu hút khách vào cửa hàng, nhưng “chỉ trong thời gian ngắn hoặc số lượng hạn chế”.

Các nhà kinh tế học cũng cảnh báo giá chưa chắc quay về mức thấp trước đây, kể cả khi hàng tồn kho được bán hết và nhập mới. “Trong báo cáo lợi nhuận quý III, tôi thấy nhiều công ty cho biết vẫn sẽ điều chỉnh giá, vì chi phí cấu trúc đã tăng lên do thuế”, Peter Boockvar – Giám đốc đầu tư tại OnePoint Wealth Advisers nhận xét.

Ông cho biết ngay cả khi Tòa Tối cao không cho phép ông Trump dùng Đạo luật Quyền Kinh tế Khẩn cấp (IEEPA) để áp thuế quy mô lớn, doanh nghiệp vẫn có rủi ro bị áp thuế theo từng ngành hàng. Hiện tại, nhôm, thép, xe hơi nhập khẩu đều đã bị áp thuế riêng.

Bên cạnh đó, giá cả tăng lên còn vì nhiều yếu tố khác ngoài thuế nhập khẩu. Ví dụ, giá cacao tồn kho đang ở mức cao một phần vì sản lượng giảm do hạn hán. Số lượng đàn bò Mỹ hiện ở mức thấp nhất 74 năm và dịch bệnh ở Mexico khiến Mỹ cấm toàn bộ thịt bò Mexico cũng đẩy giá thịt bò lên cao.

Mỹ đã dỡ bỏ thuế 10% với thịt bò Australia, Argentina và Uruguay. Thuế 15% với thịt bò New Zealand cũng đã được miễn. “Về mặt chính trị, áp thuế đối thủ nước ngoài để bảo vệ nhà sản xuất trong nước rất dễ. Nhưng người tiêu dùng mới là bên phải trả tiền. Khi nhu cầu giảm xuống, họ lại chuyển sang ăn thịt gà. Thế là công ty trong nước cũng chẳng khá hơn”, Boockvar nói.

Hiệu ứng từ các loại thuế khác cũng khiến giá thực phẩm chưa thể giảm ngay khi một phần thuế được dỡ bỏ. Ví dụ, thuế thép và nhôm hiện ở mức 50% khiến giá sản phẩm đóng hộp và máy móc tăng theo.

Dữ liệu của NielsenIQ về giá thực phẩm dịp Lễ Tạ ơn cho thấy giá trung bình loại sốt nam việt quất đóng hộp tăng từ 2,02 USD tháng 11/2024 lên 2,52 USD tháng 10/2025. Nhôm dùng để sản xuất lon chịu thuế theo sắc lệnh đầu năm nay của ông Trump.

Ngoài sốt nam việt quất đóng hộp, súp kem nấm cũng tăng giá. Bánh hồ đào tăng 15%. Giá gà tây cũng nhích lên. Theo Liên đoàn Nông trại Mỹ, số lượng đàn gà tây của Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất gần 40 năm do cúm gia cầm. Một số loại phân bón nhập khẩu hiện chịu thuế hai chữ số, từ đó làm tăng chi phí trồng trọt để sản xuất thức ăn chăn nuôi.


Tháng Mười Một 21, 2025

Công ty cổ phần Đầu tư Khu công nghiệp Vinhomes Hà Tĩnh (thành viên Vingroup) sẽ xây dựng dự án bến cảng quốc tế Sơn Dương tại phường Vũng Áng.

Ngày 21/11, Sở Tài chính Hà Tĩnh cho biết chấp thuận chủ trương đầu tư dự án trên. Khu đất thực hiện ở phường Vũng Áng, trước đây thuộc thị xã Kỳ Anh, quy mô diện tích sử dụng hơn 123 ha, gồm khu vực xây cảng khoảng 36 ha, vùng biển 81 ha và đường giao thông kết nối hơn 5,6 ha.

Tổng vốn đầu tư dự án hơn 8.800 tỷ đồng. Quy mô xây dựng 3 cầu cảng, tổng chiều dài 1.050 m, tiếp nhận tàu tổng hợp, container trọng tải 100.000 tấn. Dự án cũng gồm hệ thống kho bãi, hạ tầng phục vụ cảng, khu nước đậu tàu, khu kết nối với luồng, vũng quay tàu. Công suất thiết kế khoảng 9,4-11,3 triệu tấn một năm.

Dự án sẽ phục vụ nhu cầu bốc xếp, vận chuyển, lưu giữ hàng hóa tổng hợp, container tại tỉnh Hà Tĩnh và khu vực. Thời gian hoạt động dự án 70 năm kể từ ngày nhà đầu tư có quyết định giao đất.

Theo kế hoạch, dự án sẽ khởi công vào năm 2026, hoàn thành và đưa vào khai thác quý II/2028.

Công ty cổ phần Đầu tư Khu công nghiệp Vinhomes Hà Tĩnh (thành viên Vingroup) sẽ xây dựng dự án bến cảng quốc tế Sơn Dương tại phường Vũng Áng.

Ngày 21/11, Sở Tài chính Hà Tĩnh cho biết chấp thuận chủ trương đầu tư dự án trên. Khu đất thực hiện ở phường Vũng Áng, trước đây thuộc thị xã Kỳ Anh, quy mô diện tích sử dụng hơn 123 ha, gồm khu vực xây cảng khoảng 36 ha, vùng biển 81 ha và đường giao thông kết nối hơn 5,6 ha.

Tổng vốn đầu tư dự án hơn 8.800 tỷ đồng. Quy mô xây dựng 3 cầu cảng, tổng chiều dài 1.050 m, tiếp nhận tàu tổng hợp, container trọng tải 100.000 tấn. Dự án cũng gồm hệ thống kho bãi, hạ tầng phục vụ cảng, khu nước đậu tàu, khu kết nối với luồng, vũng quay tàu. Công suất thiết kế khoảng 9,4-11,3 triệu tấn một năm.

Dự án sẽ phục vụ nhu cầu bốc xếp, vận chuyển, lưu giữ hàng hóa tổng hợp, container tại tỉnh Hà Tĩnh và khu vực. Thời gian hoạt động dự án 70 năm kể từ ngày nhà đầu tư có quyết định giao đất.

Theo kế hoạch, dự án sẽ khởi công vào năm 2026, hoàn thành và đưa vào khai thác quý II/2028

Dự án này được kỳ vọng hoàn thiện khu bến cảng Sơn Dương, gồm bến cảng tổng hợp, container phục vụ hoạt động kinh tế, các khu công nghiệp, vùng lân cận và Lào. Lãnh đạo Sở Tài chính tỉnh Hà Tĩnh cho biết dự án khi đi vào hoạt động sẽ tạo động lực trong thu hút đầu tư, thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.

Sở được tỉnh Hà Tĩnh giao đôn đốc nhà đầu tư hoàn thiện hồ sơ, thủ tục, và kịp thời tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai. Chính quyền phường Vũng Áng triển khai bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng dự án.

Sơn Dương là một trong những cảng nước sâu quan trọng của Hà Tĩnh và Bắc Trung Bộ, được quy hoạch gắn với nhiều dự án công nghiệp quy mô lớn, giữ vai trò trung tâm tiếp nhận nguyên liệu và trung chuyển hàng hóa quốc tế. Với lợi thế về độ sâu tự nhiên, gần tuyến hàng hải quốc tế và kết nối hành lang Đông – Tây, cảng trở thành điểm tựa cho công nghiệp nặng, logistics, dịch vụ cảng biển của Hà Tĩnh, đồng thời mở rộng cửa ngõ xuất nhập khẩu cho các tỉnh lân cận và Lào.

Những năm qua Vingroup đầu tư nhiều dự án quy mô lớn tại Hà Tĩnh. Cuối năm 2021, tập đoàn này xây dựng nhà máy pin xe điện VinES tại khu kinh tế Vũng Áng. Hồi cuối tháng 6, nhà máy VinFast Hà Tĩnh rộng 360.000 m2 được khánh thành sau 7 tháng xây dựng và hoàn thiện.

Tính đến hết quý III, Hà Tĩnh đã thu hút 28 dự án đầu tư, trong đó có 3 dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 14,4 triệu USD. So với cùng kỳ năm ngoái, số dự án trong nước đầu tư vào địa phương tăng 1,5 lần và tổng vốn đăng ký gấp 7 lần.

Một góc của vùng biển phường Vũng Áng, nơi Vingroup sẽ xây dựng bến cảng quốc tế. Ảnh: Đức Hùng

Dự án này được kỳ vọng hoàn thiện khu bến cảng Sơn Dương, gồm bến cảng tổng hợp, container phục vụ hoạt động kinh tế, các khu công nghiệp, vùng lân cận và Lào. Lãnh đạo Sở Tài chính tỉnh Hà Tĩnh cho biết dự án khi đi vào hoạt động sẽ tạo động lực trong thu hút đầu tư, thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.

Sở được tỉnh Hà Tĩnh giao đôn đốc nhà đầu tư hoàn thiện hồ sơ, thủ tục, và kịp thời tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai. Chính quyền phường Vũng Áng triển khai bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng dự án.

Sơn Dương là một trong những cảng nước sâu quan trọng của Hà Tĩnh và Bắc Trung Bộ, được quy hoạch gắn với nhiều dự án công nghiệp quy mô lớn, giữ vai trò trung tâm tiếp nhận nguyên liệu và trung chuyển hàng hóa quốc tế. Với lợi thế về độ sâu tự nhiên, gần tuyến hàng hải quốc tế và kết nối hành lang Đông – Tây, cảng trở thành điểm tựa cho công nghiệp nặng, logistics, dịch vụ cảng biển của Hà Tĩnh, đồng thời mở rộng cửa ngõ xuất nhập khẩu cho các tỉnh lân cận và Lào.

Những năm qua Vingroup đầu tư nhiều dự án quy mô lớn tại Hà Tĩnh. Cuối năm 2021, tập đoàn này xây dựng nhà máy pin xe điện VinES tại khu kinh tế Vũng Áng. Hồi cuối tháng 6, nhà máy VinFast Hà Tĩnh rộng 360.000 m2 được khánh thành sau 7 tháng xây dựng và hoàn thiện.

Tính đến hết quý III, Hà Tĩnh đã thu hút 28 dự án đầu tư, trong đó có 3 dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 14,4 triệu USD. So với cùng kỳ năm ngoái, số dự án trong nước đầu tư vào địa phương tăng 1,5 lần và tổng vốn đăng ký gấp 7 lần.


Tháng Mười Một 20, 2025

Thời tiết cực đoan như bão lũ, hạn hán ngày càng dày đặc nhưng COP30 vẫn loay hoay tìm lời giải tài chính cho các nước đang phát triển.

Khi Thales Bevilacqua Mendonca rời trang trại ở bang Parana để bay 5 tiếng lên Bắc Brazil dự Hội nghị lần thứ 30 của các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30), thời tiết lạnh bất thường, chỉ 7 độ C.

Ở Parana, mùa hè ngày càng nóng hơn, mùa đông lạnh hơn và hạn hán xuất hiện thường xuyên. Ngày 7/11, lốc xoáy đã tàn phá thị trấn Rio Bonito do Iguacu thuộc Parana, khiến 6 người thiệt mạng.

Bevilacqua Mendonca, 35 tuổi, Quản lý quan hệ toàn cầu tại mạng lưới quốc tế hỗ trợ nông dân canh tác hữu cơ (INOFO) kỳ vọng các nhà đàm phán tại COP30 sẽ hành động nhiều hơn để hỗ trợ nông hộ nhỏ thích ứng với thời tiết cực đoan.

Theo ông, nông hộ nhỏ cung cấp hơn một nửa lượng calo cho thế giới nhưng đang đối mặt với những hậu quả khí hậu nghiêm trọng nhất và chỉ nhận được chưa đến 1% nguồn tài chính cần thiết.

“Các cuộc thảo luận về mục tiêu toàn cầu cần thực sự hướng đến chúng tôi”, ông nói. Theo đại diện INOFO, ngành nông nghiệp cần vốn để tiếp cận kiến thức và phát triển hệ thống cảnh báo sớm các hiện tượng thời tiết nguy hiểm.

Nước lũ do bão Fung Wong dâng cao ở Pandan, tỉnh Catanduanes, Philippines ngày 9/11. Ảnh: AFP

Khoảng 3,6 tỷ người – tương đương gần một nửa dân số toàn cầu, dễ tổn thương cao trước tác động khí hậu, từ hạn hán đến bão lụt. Giai đoạn 1995 – 2024, hơn 832.000 ca tử vong và gần 4.500 tỷ USD thiệt hại kinh tế trực tiếp do thời tiết cực đoan, theo Chỉ số Rủi ro Khí hậu của Germanwatch.

Bà Lidy Nacpil, đại biểu đã tham dự 16 kỳ COP từ Philippines nói bão đã trở thành “bình thường mới” với nước này. Đặc phái viên Chủ tịch COP30 tại châu Phi Carlos Lopes nói các sự kiện thời tiết cực đoan xảy ra với tần suất cao hơn, với nhiệt độ thường xuyên lên tới 50 độ C ở Bắc Phi và lũ lụt hàng năm ở Đông Phi.

Để giảm tác động của thời tiết cực đoan, toàn cầu cần khả năng thích ứng bằng cách đầu tư vào hạ tầng chống ngập, nông nghiệp chống hạn, hệ thống cảnh báo sớm và các cơ chế chuyển giao rủi ro như bảo hiểm. Tất cả đều cần nguồn tài chính quy mô lớn mà các nước kém và đang phát triển khó tự xoay xở.

Theo Báo cáo Khoảng cách Thích ứng (Adaptation Gap) mới nhất của Liên Hợp Quốc – đánh giá sự chênh lệch giữa các biện pháp ứng phó biến đổi khí hậu đã triển khai và nhu cầu thực tế, các nước đang phát triển cần 310 – 365 tỷ USD mỗi năm để thích ứng.

Tuy nhiên, năm 2023, họ chỉ nhận được 26 tỷ USD, thậm chí đi lùi so với mức 28 tỷ USD của 2022. Theo báo cáo, nhu cầu tài chính ở các nước đang phát triển cho thích ứng với biến đổi khí hậu cao hơn từ 12 đến 14 lần so với dòng vốn hiện tại.

“Khoảng cách tài chính thích ứng đang ngày càng lớn và chi phí thích ứng vẫn rất cao. Việc thống nhất mục tiêu tài chính là điều quan trọng”, bà Anne Rasmussen, Quyền chủ tịch Liên minh các Quốc đảo Nhỏ (AOSIS) cho biết bên lề hội nghị.

Bà ví dụ như bão Melissa tàn phá vùng Caribe tháng trước khiến nhiều quốc gia bị kéo lùi hàng chục năm. “Khi chúng ta vừa tái thiết xong và đứng vững trở lại, cơn bão khác lại đến, rồi hạn hán cực đoan, đợt nắng nóng mới”, bà nói.

Tài chính để giúp các cộng đồng dễ tổn thương tăng khả năng chống chịu là một trong các chủ đề trọng tâm tại COP30. Tuy nhiên, thách thức đã nổi lên ngay từ khâu xác định các tiêu chí để phân bổ, chưa nói đến việc tăng huy động tiền ra sao.

Thỏa thuận Paris 2015 từng thông qua Mục tiêu Toàn cầu về Thích ứng (Global Goal on Adaptation) nhằm đưa ra khung đo lường tiến độ nhưng đến nay vẫn chưa có cách theo dõi rõ ràng. Vì thế, tại hội nghị lần này, các quốc gia đang cố gắng thống nhất bộ 100 chỉ số dùng chung để đánh giá hiệu quả thích ứng khí hậu và xác định ai là nhóm dễ bị tổn thương nhất khi phân bổ tài trợ.

Nhưng ngay tuần đầu COP30, bất đồng đã xuất hiện. Một số quốc gia lo ngại bộ chỉ số sẽ bị dùng làm điều kiện để nhận tài trợ, trong khi các nước khác muốn có hỗ trợ tài chính để triển khai việc báo cáo chỉ số.

Sebastian Osborn, Quản lý chính sách toàn cầu tại Mercy For Animals, cho rằng bộ chỉ số nên đóng vai trò định hướng. Trong khi, Illari Aragon, Phụ trách chính sách khí hậu của Christian Aid lo ngại nó làm tăng bất bình đẳng hoặc dẫn đến những dự án kém hiệu quả.

“Chúng tôi không muốn các chỉ số được thông qua trở thành lý do để tài chính rơi vào những dự án tệ hại, như đê chắn sóng ở Philippines từng chặn hệ thống thoát nước, gây hậu quả nghiêm trọng hơn”, bà nói.

Mohamed Adow, Giám đốc tổ chức Power Shift Africa đánh giá bộ chỉ số có thể mang lại “ngôn ngữ chung” để đo lường tiến độ nhưng vấn đề cấp thiết vẫn là tiền. Ông cho rằng việc “giả vờ “đang tiến bộ bằng cách đồng ý một hệ thống đo lường có thể khiến các nước xao nhãng khỏi mục tiêu thực sự là huy động tài chính.

“Xuất thân nghề chăn thả, tôi hiểu rằng dù có cân một con bò bao nhiêu lần đi nữa thì nó cũng không thể béo lên”, ông nói. Theo nghiên cứu do Viện Tài nguyên Thế giới (WRI) công bố hồi tháng 5, mỗi 1 USD đầu tư vào thích ứng biến đổi khí hậu có thể mang lại hơn 10,5 USD lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường.

Tại COP26 ở Glasgow năm 2021, các nước giàu từng cam kết tăng gấp đôi tài chính cho thích ứng, nhưng thỏa thuận sẽ hết hiệu lực trong năm nay. Nhóm 44 quốc gia kém phát triển nhất (LDC Group) đang kêu gọi tăng gấp ba tài chính thích ứng dạng viện trợ không hoàn lại lên ít nhất 120 tỷ USD vào năm 2030.

Phương án thay thế cam kết Glasgow 2021 chưa được chốt. Điểm sáng gần nhất tại COP30 là Bỉ, Iceland, Ireland, Luxembourg, Tây Ban Nha, Thụy Điển công bố góp tổng cộng 58,5 triệu USD vào Quỹ Thích ứng (Adaptation Fund) quy mô 1,7 tỷ USD, chuyên viện trợ các dự án khí hậu nhỏ. Đức cũng cho biết sẽ đóng góp nhưng chưa cung cấp con số cụ thể.

Với các nông hộ nhỏ, “mọi thứ đang cấp bách hơn bao giờ hết”, theo Bevilacqua Mendonca. Trang trại của ông áp dụng mô hình nông – lâm, kết hợp cây thân gỗ, cây bụi với cây trồng hoặc vật nuôi, nhằm cải thiện sức khỏe đất và năng suất. Ngoài ra, hệ thống này cũng giúp giảm phát thải nhờ khả năng hấp thụ carbon.

“Chúng tôi có những cách sản xuất thực phẩm khác với mô hình nông nghiệp công nghiệp. Nông trại lớn mất lợi nhuận khi thiệt hại vì thiên tai, còn chúng tôi mất sinh kế lẫn mất an ninh lương thực”, ông nói.


Tháng Mười Một 19, 2025

Loạt ngân hàng tư nhân tăng lãi suất tiết kiệm

Hơn chục nhà băng từ cuối tháng 10 đến nay đồng loạt nâng lãi suất tiết kiệm, một số đơn vị trả vượt 6% một năm.

Khảo sát của VnExpress tới ngày 18/11 có 14 nhà băng điều chỉnh biểu lãi suất, gồm VPBank, Techcombank, HDBank, BVBank, NamABank, BacABank, OCB, LPBank, Kienlongbank, BaoVietBank, NCB, PVCombank, CIMB và Standard Chartered.

Qua một vài lần thay đổi trong gần một tháng qua, biểu lãi suất tại VPBank và BacABank tăng tới 0,6-1% so với tháng trước đó. Đa phần các nhà băng còn lại điều chỉnh thấp hơn, dao động từ 0,1% đến 0,5% tùy kỳ hạn.

Nhiều ngân hàng cũng nâng lãi suất cho các khoản tiền gửi kỳ hạn dưới 6 tháng lên chạm trần quy định 4,75%, như NamABank, Oceanbank (MBV), CIMB.

Trong khi đó, nhóm nhà băng quốc doanh hiện vẫn đứng ngoài đợt điều chỉnh và giữ nguyên lãi suất trong nửa năm trở lại đây.

Hiện, BacABank là nhà băng có mức lãi suất cao nhất thị trường cho các khoản tiền gửi không quá 1 tỷ đồng kỳ hạn 12-13 tháng ở mức 6,4%. Một số ngân hàng trả lãi kỳ hạn 12 tháng cao hơn 6% gồm Vikki (DongA Bank) và MBV (Ocean Bank). Cũng có những nhà băng trả kỳ hạn 13 tháng vượt 6% như HDBank, OCB.

Văn phòng giao dịch tại một ngân hàng tư nhân. Ảnh: Giang Huy

Giải thích về đà tăng lãi suất gần đây, ông Phạm Như Ánh, Tổng giám đốc Ngân hàng Quân đội (MB) chỉ ra hai nguyên nhân cốt lõi. Theo ông, yếu tố trực tiếp và rõ ràng nhất là áp lực lên tỷ giá đã chạm đến ngưỡng giới hạn cho phép của nhà điều hành. Mục tiêu tăng trưởng tỷ giá cho cả năm được đặt ra ở mức 3-5%, và hiện tại, không gian để sử dụng công cụ này gần như không còn.

“Trong bối cảnh tỷ giá chịu sức ép, việc lãi suất nhích lên là phù hợp với diễn biến thị trường. Động thái điều chỉnh này sẽ giúp giảm sức hấp dẫn của việc nắm giữ ngoại tệ, qua đó góp phần bảo vệ giá trị của đồng Việt Nam”, lãnh đạo MB cho biết.

Ngoài yếu tố tỷ giá, chính sách tiền tệ của Mỹ cũng tác động đáng kể đến mặt bằng lãi suất tại Việt Nam. Hiện Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn duy trì chính sách thắt chặt với mức lãi suất đôla Mỹ quanh 3,75-4%. Mặt bằng này khiến dòng tiền đầu tư quốc tế có xu hướng ưu tiên các thị trường có lợi suất hấp dẫn hơn, làm giảm khả năng thu hút vốn vào các nền kinh tế mới nổi.

Theo ông Phạm Như Ánh, khi dòng tiền toàn cầu chưa quay trở lại mạnh mẽ, dư địa giảm lãi suất trong nước sẽ bị thu hẹp. Điều này buộc chính sách tiền tệ của Việt Nam phải linh hoạt hơn để cân bằng giữa ổn định tỷ giá và hỗ trợ tăng trưởng.

Lý do khác khiến các nhà băng phải tăng lãi suất, theo ông Vũ Minh Trường – Giám đốc khối Nguồn vốn và thị trường tài chính Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), là tình trạng tín dụng tăng nhanh hơn huy động kéo dài, gây áp lực lên thanh khoản và lãi suất mùa cuối năm.

Áp lực về huy động cũng thể hiện trên diễn biến thị trường liên ngân hàng, khi lãi suất vay mượn trên kênh này liên tục neo cao từ đầu tháng 11, một số thời điểm vượt 6% một năm.

Dưới đây là mức lãi suất tiết kiệm ngân hàng sắp xếp từ cao tới thấp được niêm yết chính thức (cho khoản tiền dưới 1 tỷ đồng), không tính thỏa thuận thực tế của ngân hàng với khách quen, VIP, gửi tiền giá trị lớn.


Call Now Button