Dự báo, sắp tới XNK của DN Việt có nhiều khởi sắc do nhiều hiệp định thương mại song phương, đa phương có hiệu lực. Tuy nhiên, theo nhận định của các chuyên gia, dù cơ hội mở ra cho DN XNK rất lớn nhưng cần đề phòng những rủi do giao thương

Gia tăng tranh chấp thương mại quốc tế

Ông Phạm Thiết Hòa – Giám đốc Trung tâm Xúc tiến và Đầu tư TP.HCM khẳng định, xuất khẩu đang “được mùa” với nhiều hiệp định thương mại chờ đón DN. Ông Hòa lấy ví dụ, sau khi Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực, chắc chắn xuất khẩu của Việt Nam sẽ tăng trưởng ở nhiều thị trường. Dự báo, tăng trưởng xuất khẩu ở một số thị trường sẽ chuyển động nhanh, từ 8,3% lên gần 11% do rất nhiều mặt hàng được một số nước trong nội khối giảm dần thuế suất nhập khẩu về 0%. Đánh giá cao cơ hội lớn đối với DN xuất khẩu, song ông Phạm Thiết Hòa cũng cảnh báo những rủi ro không đáng xảy ra trong giao thương đang rình rập DN. Thực tế, không ít DN “khóc dở mếu dở” với hợp đồng thương mại quốc tế. Bàn về vấn đề này, ông Châu Việt Bắc – Phó tổng thư ký Trung tâm Trọng tài quốc tế (VIAC) thông tin: “Vài năm gần đây, tranh chấp trong thương mại liên tục gia tăng khoảng 20 – 30%. Tranh chấp thương mại quốc tế cũng chiếm tỷ lệ khá cao”. Thống kê cho thấy, năm 1993 có 6 vụ, năm 1998 là 18 vụ, năm 2008 có 56 vụ, đến năm 2018 có đến 128 vụ tranh chấp thương mại. Rõ ràng, càng hội nhập sâu rộng thì cơ hội càng nhiều, nhưng rủi ro cũng không ít. 

Ông Phạm Tiến Dũng, Vụ trưởng Vụ Thanh toán Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) khẳng định: Muốn áp dụng thanh toán điện tử rộng rãi cho các dịch vụ, cơ quan quản lý cần cơ chế chia sẻ dữ liệu, xây dựng hệ thống Open API liên thông với những Bộ, ngành liên quan để chia sẻ thông tin khách hàng nhằm tạo ra một cơ chế thanh toán thông suốt.

Tiền mặt- thói quen khó bỏ

Theo số liệu của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cho biết thương mại điện tử đang tăng trưởng với tốc độ rất nhanh. Trong 5 năm gần đây, lĩnh vực này tăng trưởng với tốc độ 25-30% mỗi năm với tổng giá trị giao dịch thương mại điện tử năm 2018 đạt 8 tỷ USD, tuy nhiên chủ yếu phương thức thanh toán vẫn là tiền mặt. Chỉ 3-5% lượng giao dịch sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt, với tỷ lệ thanh toán trực tuyến chiếm tỷ trọng rất thấp, đến 80% khách hàng hiện vẫn dùng phương thức nhận hàng trả tiền (COD).

Sau nhiều thông tin đồn đoán, ứng dụng giao đồ ăn hàng đầu của Hàn Quốc với tên gọi Baedal Minjok, trực thuộc startup kỳ lân Woowa Brothers, đã chính thức tiến vào Việt Nam.

Trong ngày 14/5, fanpage của Vietnammm, nền tảng giao đồ ăn được thành lập tại Việt Nam từ tháng 2/2011, đã bất ngờ đổi ảnh đại diện và ảnh bìa sang tên gọi Baemin. Trong phần giới thiệu thông tin về trang, website cũng được cập nhật địa chỉ mới là beamin.vn.

“Sau khi đã chứng minh vị thế đứng đầu tại Hàn Quốc, Baemin có mặt ở Việt Nam để mang đến cho bạn dịch vụ giao đồ ăn đích thực”, thông tin trên fanpage khẳng định.

TS. Đào Việt Anh – Tham tán Thương mại Việt Nam tại Trung Quốc – lưu ý các doanh nghiệp Việt Nam khi giao dịch với đối tác Trung Quốc phải thực hiện bằng hợp đồng theo thông lệ của thương mại quốc tế để tránh rủi ro.

Theo thống kê của Hải quan Trung Quốc, năm 2018, thương mại hai chiều Việt Nam – Trung Quốc đạt 147,8 tỷ USD, tăng 21,2% so với năm 2017.

Trung Quốc 15 năm liền là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam và Việt Nam hiện cũng là đối tác lớn nhất của Trung Quốc trong khối các nước ASEAN, đồng thời là đối tác thương mại lớn thứ 8 trên toàn cầu của Trung Quốc.

Còn theo thống kê của Bộ Công thương, xuất khẩu hàng hóa trong nước sang thị trường này trong năm 2018 đạt 41,3 tỷ USD, tăng 16,6% so với 2017.

Hạn mức giao dịch qua ví điện tử (VĐT) đang được đề xuất ở mức tối đa không quá 20 triệu đồng/ngày và 100 triệu đồng/tháng đối với cá nhân; 100 triệu đồng/ngày và 500 triệu đồng/tháng đối với tổ chức.

Nên để người dùng tự định đoạt

Tại một hội thảo góp ý do VCCI tổ chức mới đây, chuyên gia kinh tế trưởng của BIDV – ông Cấn Văn Lực – cho rằng, hạn mức giao dịch qua VĐT cần tính đến thực tế thu nhập bình quân đầu người đang tăng và tiêu dùng cá nhân cũng đang gia tăng rất nhanh. Từ đó, hạn mức đặt ra cần tránh không gây kìm hãm thanh toán điện tử.

Bước vào thị trường thế giới luôn là ước mơ của doanh nghiệp Việt Nam. Thế nhưng để ước mơ ấy thành hiện thực là một chặng đường dài nhiều trắc trở, đôi khi thất vọng.

Đã không còn lạ gì chuyện hàng hóa của Việt Nam lại được bày bán trong các siêu thị trên thế giới với thương hiệu của quốc gia khác, đặc biệt là sản phẩm nông nghiệp.

Trong nhiều năm, Việt Nam đã trở thành một trong các quốc gia dẫn đầu thế giới về xuất khẩu gạo. Thế nhưng, các thương hiệu gạo hàng đầu thế giới lại hầu như không có nhãn hàng nào của Việt Nam. Trong khi Campuchia đi sau Việt Nam rất xa về xuất khẩu gạo, giờ đây thương hiệu gạo của họ lại được thế giới biết tới nhiều.

Trái cây của Việt Nam gần đây xuất được vào một số nước, nhưng nhiều năm vẫn chưa có tên tuổi nào gây ấn tượng với các thị trường khó tính. Những hộp nước trái vải của Trung Quốc trên siêu thị của nhiều nước gợi nhớ một cách xót xa các chương trình “giải cứu trái vải” của Việt Nam. Nguyên liệu trái vải trong những hộp ghi nhãn sản xuất tại Trung Quốc nhiều khả năng là từ Việt Nam, bởi khoảng 90% trái vải tươi của Việt Nam được xuất sang Trung Quốc. 

Chỉ riêng trong năm 2018, sau khi được VNG và JD.com bơm thêm vốn, mức lỗ của TiKi đã tăng gấp gần 3 lần lên trên 750 tỷ đồng.

Tưởng chừng như Đông Nam Á đã nằm trong lòng bàn tay với 62 tỷ USD vốn đầu tư, Uber đã bị “đàn em” Grab đánh bại chỉ trong 5 năm.

Uber – Đột phá và bất kính

Uber khởi đầu tại San Francisco với tên gọi UberCab, cung cấp dịch vụ thuê xe theo chặng trực tiếp trên điện thoại.

Tuy đơn giản nhưng UberCab lập tức tạo được tiếng vang lớn trên thị trường, vì vào thời điểm đó, người dân Mỹ đã quá ngán ngẩm với dịch vụ taxi truyền thống vừa đắt, vừa khó đặt lại vừa “chảnh”.

Đặt món trực tuyến dần trở thành một thế lực mới trong ngành F&B, nhưng nó cũng sinh ra mối quan hệ “cơm không lành, canh không ngọt” giữa shipper và nhân viên quán. Tại sao lại thế?

Xu hướng không thể bỏ qua

Số lượng người dùng các ứng dụng gọi món đã tăng hơn 38 lần trong 3 năm vừa qua, và hãng nghiên cứu Cowen đưa ra dự đoán thị trường đặt món sẽ vẫn còn phát triển “phi mã” với tốc độ 12%/năm trong vòng ít nhất 4 năm tới.

Nhìn chung, mô hình đặt món trực tuyến khá đơn giản: “Dụ dỗ” khách hàng gửi đơn qua ứng dụng hay website, gửi thông tin chi tiết tới những “đối tác” giao hàng có phương tiện đi lại riêng, rồi sau đó thu phí vận chuyển từ khách hàng và tiền “hoa hồng” từ địa điểm.

Nghiên cứu cho thấy người tiêu dùng kiểm tra thiết bị di động của họ trung bình 80 lần một ngày. Vì thế, không có gì ngạc nhiên khi họ cũng tìm đến thiết bị di động mỗi khi cần tìm một địa chỉ ăn uống.

Theo một nghiên cứu của Google, có tới 90% người tiêu dùng không hề có một thương hiệu nhà hàng cụ thể trong tâm trí khi bắt đầu tìm kiếm trên mạng, thay vào đó, họ sẽ tìm kiếm những món ăn mà họ muốn hoặc những địa điểm ẩm thực “đang ở gần họ”. Và sự “thiếu trung thành” của người tiêu dùng cũng là một cơ hội lớn đối với các thương hiệu ẩm thực. Cho dù sở hữu một hay hàng ngàn địa điểm, các chủ thương hiệu vẫn có thể sử dụng thời điểm quyết định trên thiết bị di động để tác động đến sự lựa chọn của mọi người và đưa họ đến với điểm bán hàng.