Việc bãi bỏ Nghị quyết 01 về hỗ trợ tăng thêm cho cán bộ diện tinh giản được HĐND thành phố thông qua tại kỳ họp sáng 18/4.

Nghị quyết 01 được thông qua ngày 20/2, cho phép thành phố hỗ trợ thêm cán bộ, công chức, viên chức, người lao động mất việc (theo khoản 6 Điều 19 Nghị định 178) do sắp xếp bộ máy, ngoài chế độ theo Nghị định 178 áp dụng chung trên cả nước.

Ví dụ, một chuyên viên, bậc lương 9, hệ số 4,98 và hai loại phụ cấp tổng 30%, đã đóng bảo hiểm xã hội 30 năm và còn 5 năm đến tuổi hưu. Theo quy định chung, người này nhận hơn 1,575 tỷ đồng và theo chính sách hỗ trợ thêm của TP HCM là trên 1,1 tỷ đồng. Tổng dự kiến mức hỗ trợ là gần 2,7 tỷ đồng.

Mức hỗ trợ thêm của TP HCM tương đương gần 70% mức Nghị định 178. Thành phố tính toán có 7.159 nhân sự nhận hỗ trợ nên dự trù số tiền cần chuẩn bị cho cả hai chính sách là hơn 17.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, hồi giữa tháng 3, Chính phủ ban hành Nghị định 67 sửa đổi một số điều của Nghị định 178, trong đó bỏ khoản 6 Điều 19. Theo Sở Nội vụ, các trường hợp nghỉ việc do tinh gọn bộ máy được giải quyết trước 15/3 thì vẫn hưởng chính sách theo Nghị quyết 01.

Tại cuộc họp hôm 14/4, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được cho biết thành phố chuẩn bị xây dựng một số chính sách hỗ trợ cho cán bộ, người lao động, chú trọng vào nhóm cán bộ bán chuyên trách cấp cơ sở và một số nhóm thuộc hệ thống chính trị ngoài diện Trung ương quy định. Các chính sách tính đến như nhà ở, trợ vốn, chuyển đổi nghề nghiệp…

Dự kiến, khi TP HCM sáp nhập Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, sắp xếp xã phường, bỏ cấp huyện sẽ dôi dư hơn 22.300 cán bộ và tinh giản theo lộ trình. Cụ thể với 9.732 người hoạt động không chuyên trách sẽ tinh giản biên chế theo chế độ, chính sách trong năm 2025. Hơn 12.600 cán bộ, công chức cấp xã, cấp huyện dôi dư thì giải quyết đến năm 2029, trung bình mỗi năm giảm 2.500 người.

Ngày 7/4, Chính phủ ban hành nghị quyết về kế hoạch thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Theo kế hoạch, Bộ Nội vụ sẽ tiến hành thẩm định và lập hồ sơ đề án sáp nhập xã, phường để trình Chính phủ trước ngày 30/5, sau đó Chính phủ sẽ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét. Cùng thời điểm, Bộ Nội vụ cũng hoàn tất hồ sơ đề án sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh để trình Chính phủ, trước khi trình Quốc hội. Dự kiến, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp sẽ thẩm tra và Quốc hội sẽ xem xét, thông qua đề án này trước ngày 20/6.

Để đảm bảo tiến độ, Bộ Nội vụ sẽ tổ chức hội nghị toàn quốc trước ngày 18/4 nhằm triển khai kế hoạch đến các bộ, ngành trung ương và địa phương, ngay sau hội nghị quán triệt của Bộ Chính trị. Công tác tổng kết việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp dự kiến hoàn thành trước ngày 20/9.

Bộ Nội vụ đang gấp rút trình Chính phủ để trình Quốc hội ban hành Luật mới thay thế Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 và Luật Cán bộ, Công chức năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2019), với thời hạn hoàn thành trước ngày 30/4. Song song đó, Bộ cũng tham mưu, trình Chính phủ để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự thảo Nghị quyết về việc sắp xếp đơn vị hành chính, dự kiến hoàn thành trước ngày hôm nay, 8/4.

Ngoài ra, một loạt nghị định quan trọng liên quan đến số lượng phó chủ tịch UBND các cấp, quy trình bầu cử, miễn nhiệm, bãi nhiệm, điều động, cách chức thành viên UBND, giao quyền chủ tịch UBND; tổ chức cơ quan chuyên môn cấp xã, phường, đặc khu; vị trí việc làm và biên chế; phụ cấp chức vụ lãnh đạo; chế độ tiền lương cho cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang cũng đang được khẩn trương xây dựng để hoàn thành trước 30/6

Trước 10/4, nhiều bộ ngành phải hoàn thành nhiệm vụ được giao để đảm bảo quá trình sáp nhập diễn ra đồng bộ. Theo đó, Bộ Nội vụ sẽ tham mưu Ban Chỉ đạo của Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các cơ quan liên quan nghiên cứu phương án sắp xếp các cơ quan thuế, kho bạc nhà nước, hải quan, bảo hiểm xã hội, thống kê, ngân hàng… phù hợp với việc sáp nhập cấp tỉnh và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Bộ Tư pháp có trách nhiệm ban hành hướng dẫn xử lý các vấn đề phát sinh trong lĩnh vực hộ tịch và đăng ký biện pháp bảo đảm. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hướng dẫn chỉnh lý hồ sơ địa chính, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và cơ sở dữ liệu đất đai.

Bộ Công an được giao nhiệm vụ hướng dẫn về thu hồi, khắc mới con dấu và thay đổi địa chỉ cư trú trên cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, căn cước công dân và định danh điện tử. Bộ Quốc phòng sẽ hướng dẫn xác định đơn vị hành chính khu vực biên giới, trọng điểm quốc phòng, xây dựng khu vực phòng thủ quân sự và lực lượng dân quân tự vệ.

Bộ Xây dựng có trách nhiệm hướng dẫn đánh số và gắn biển số nhà, công trình xây dựng. Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện vốn đầu tư công và thay đổi thông tin đăng ký doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, giấy phép kinh doanh. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ hướng dẫn về chính quyền điện tử, chính quyền số và xây dựng hệ thống dữ liệu kết nối giữa chính quyền địa phương các cấp với trung ương.

Chính phủ cũng yêu cầu các bộ ngành trước 30/6 phải rà soát quyền hạn của cấp huyện và nội dung có thể phân cấp xuống cấp tỉnh, xã.

Ngày 28/3 tại Đà Nẵng, Tổng Bí thư Tô Lâm đã thông tin việc Trung ương sẽ họp và tính toán các phương án sắp xếp tinh gọn bộ máy vào đầu tháng 4. Theo dự kiến ban đầu, cả nước sẽ còn khoảng 34 tỉnh, thành phố sau khi sắp xếp từ 63 tỉnh, thành hiện tại; không còn đơn vị hành chính cấp huyện; và sáp nhập còn khoảng 5.000 đơn vị hành chính cấp xã.

Tối 16/3, Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết mô hình chính quyền địa phương (cấp tỉnh và cấp dưới tỉnh) và tổ chức lại đơn vị hành chính cấp xã (cấp cơ sở) cũng đã được làm rõ.

Theo Bộ trưởng, cuộc họp của Bộ Chính trị thống nhất chủ trương về sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Đảng ủy Chính phủ gửi đề án lấy ý kiến từ các bộ, ngành, địa phương. Sau khi tổng hợp, đề án sẽ được báo cáo lên Ban Chấp hành Trung ương, dự kiến vào giữa tháng 4/2025. Sau Hội nghị Trung ương, một hội nghị toàn quốc sẽ được tổ chức để triển khai việc sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh và sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp xã.

Bộ trưởng Trà nhấn mạnh nhiệm vụ hiện tại của các bộ, ngành là tập trung ban hành các văn bản hướng dẫn liên quan theo thẩm quyền và trách nhiệm của mình, làm cơ sở để triển khai việc sáp nhập và sắp xếp sau Hội nghị Trung ương. Việc này không quá khó khăn vì đã có kinh nghiệm từ các đợt sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện và cấp xã trước đây. Hiện tại, các cơ quan chỉ cần điều chỉnh, mở rộng và bổ sung để phù hợp với quy mô sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh và sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp xã.

Các công việc liên quan đến tổ chức lại đơn vị hành chính cấp xã thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Do đó, việc này có thể được triển khai ngay sau Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương. Các bộ, ngành cần tập trung hướng dẫn và hoàn thiện các văn bản liên quan.

“Việc này cần được thực hiện khẩn trương. Các bộ phải gửi văn bản về Bộ Nội vụ sớm để chuẩn bị cho hội nghị toàn quốc sau Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương”, Bộ trưởng Trà nói.

Theo bà Trà, Phó thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình sẽ có chỉ đạo gấp để tất cả các bộ, cơ quan ngang bộ rà soát lại toàn bộ văn bản pháp luật (luật, nghị định). Nếu các luật chuyên ngành liên quan đến thẩm quyền của đơn vị hành chính cấp huyện thì phải xử lý bằng một nghị quyết. Việc này phải rà soát rất nhanh để tổng hợp báo cáo Bộ Tư pháp đề xuất Chính phủ trình Quốc hội ban hành nghị quyết xử lý vấn đề liên quan đến các luật chuyên ngành về tổ chức đơn vị hành chính các cấp, bà Trà nói.

Hiện nay Việt Nam có 63 đơn vị hành chính cấp tỉnh; 696 quận, huyện và 10.035 xã, phường. Theo quy định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đơn vị hành chính cấp tỉnh cần đáp ứng ba tiêu chuẩn về diện tích, dân số và số đơn vị hành chính cấp huyện. Tuy nhiên theo thống kê năm 2023, cả nước có 10 tỉnh chưa đạt được đồng thời cả ba tiêu chuẩn này, 12 tỉnh không đạt đồng thời hai tiêu chuẩn diện tích và dân số, 3 tỉnh thành không đạt tiêu chuẩn diện tích và đơn vị hành chính cấp huyện, 2 tỉnh không đạt tiêu chuẩn về dân số và đơn vị hành chính cấp huyện, 13 tỉnh thành không đạt tiêu chuẩn về diện tích, 9 tỉnh không đạt tiêu chuẩn về dân số.

Ngày 28/2, Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành kết luận 127, giao Đảng ủy Chính phủ phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương, Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể trung ương và cơ quan liên quan chỉ đạo nghiên cứu, xây dựng đề án, tờ trình Bộ Chính trị về sáp nhập một số đơn vị hành chính cấp tỉnh, không tổ chức cấp huyện; tiếp tục sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã.

Hôm 11/3, Đảng ủy Chính phủ thống nhất trình cấp có thẩm quyền phương án sáp nhập giảm 50% đơn vị hành chính cấp tỉnh và giảm 60-70% đơn vị cấp cơ sở so với hiện nay.

Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định việc tinh gọn bộ máy, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp không chỉ đơn thuần là vấn đề điều chỉnh địa giới hành chính mà còn là điều chỉnh không gian kinh tế; điều chỉnh về phân công, phân cấp, điều chỉnh về phân bổ và kết hợp các nguồn lực kinh tế…