Trong cuộc họp hôm 25/11 về việc triển khai các chuyên đề trọng điểm chống thất thu, Cục Thuế cho biết hiện nay số lượng doanh nghiệp khai lỗ nhiều năm liên tiếp chiếm tỷ lệ đáng kể, đặc biệt trong nhóm vừa và nhỏ. Một bộ phận doanh nghiệp có dấu hiệu bất thường như doanh thu không phát sinh nhưng vẫn liên tục kê khai lỗ; chi phí không phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh; trích lập dự phòng chưa đúng quy định; có giao dịch liên kết nhưng không tuân thủ nguyên tắc so sánh độc lập.

Công tác kiểm tra ở những công ty có rủi ro cao đã ghi nhận nhiều sai phạm. Do đó, Cục Thuế kiến nghị các đơn vị tiếp tục rà soát tình hình kê khai thuế của doanh nghiệp, xây dựng kế hoạch kiểm tra năm 2026 đối với các doanh nghiệp kinh doanh lỗ có rủi ro cao về thuế.

Song song đó, cơ quan thuế phải rà soát cơ sở dữ liệu từ các công ty trên địa bàn, nghiên cứu và đưa ra các tiêu chí chọn lọc phù hợp. Thuế tỉnh, thành phố cũng sẽ tổng hợp các hành vi vi phạm, những vướng mắc trong công tác kiểm tra thuế đối với công ty thua lỗ nhiều năm, tỷ suất lợi nhuận thấp hơn trung bình ngành. Đồng thời, tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ để nâng cao năng lực phát hiện hành vi gian lận thuế trong mô hình doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm và đẩy mạnh tuyên truyền để tăng cường tính tự giác tuân thủ.

Ngoài ra trong cuộc họp, Cục trưởng Mai Xuân Thành cũng đề nghị cơ quan thuế các cấp cần tập trung chống gian lận hoàn thuế giá trị gia tăng, nhất là đối với lĩnh vực kinh doanh vàng, bạc, đá quý. Công tác rà soát thời gian qua cho thấy nhiều dấu hiệu rủi ro trong việc mua bán vàng qua cá nhân không xuất hóa đơn, ủy quyền không đúng quy định và việc kê khai doanh thu chưa phù hợp thực tế.

Không chỉ ở lĩnh vực này, quá trình kiểm tra tại các địa phương cũng cho thấy nhiều hành vi thiếu tuân thủ quy định tại các ngành nghề khác như thuê trụ sở “ảo”, không có hoạt động sản xuất kinh doanh thực tế; thanh toán không qua ngân hàng; lập hóa đơn sai thời điểm; hàng hóa xuất khẩu có dấu hiệu bất thường về nguồn gốc hoặc tình trạng sử dụng.

Cơ quan này đề nghị Thuế tỉnh, thành phố tập trung nguồn lực hoàn thành công tác kiểm tra, rà soát toàn bộ tổ chức và cá nhân, nhất là nhóm kinh doanh vàng, bạc, đá quý. Kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Song song đó, cơ quan thuế cũng tập trung nguồn lực, khẩn trương hoàn thành kiểm tra hoàn thuế giá trị gia tăng trong 2 tháng cuối năm và tăng cường công tác chống gian lận mua bán hóa đơn.

Đối với các địa phương đang chịu thiệt hại nghiêm trọng bởi thiên tai, Cục trưởng Mai Xuân Thành đề nghị Thuế tỉnh, thành phố vừa đảm bảo công tác hỗ trợ để thực hiện giải pháp quản lý thuế phù hợp, vừa căn cứ tình hình thực tế, khoanh vùng các khu vực, đối tượng bị ảnh hưởng, đánh giá thiệt hại, ước tính thời gian khắc phục.

“Việc triển khai các chuyên đề trên không chỉ góp phần chống thất thu ngân sách Nhà nước mà còn tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp”, ông nói.

Chiều 24/11, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo nghị quyết sửa đổi, bổ sung về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP HCM và Đà Nẵng.

Theo dự thảo, TP HCM và Đà Nẵng được giữ lại 100% tiền thu từ khai thác quỹ đất khu vực TOD. Số tiền này ưu tiên dùng cho đầu tư các dự án đường sắt đô thị và dự án giao thông thuộc tuyến TOD.

TOD là mô hình lấy định hướng phát triển giao thông công cộng để quy hoạch, xây dựng và phát triển đô thị. Những nơi làm TOD được tăng hệ số sử dụng đất, mật độ dân số cao, từ đó thu hút nhu cầu đi và đến các đầu mối giao thông lớn. Mô hình trên đã triển khai ở nhiều nơi, nhưng trong nước chưa hình thành.

Đối với dự án đường sắt địa phương theo mô hình TOD, Chính phủ cũng đề xuất sử dụng toàn bộ ngân sách của thành phố hoặc vốn của nhà đầu tư để bồi thường, hỗ trợ tái định cư.

Riêng tại TP HCM, trong 10 năm tới, khoảng 355 km đường sắt đô thị sẽ được hình thành. Thành phố cũng sẽ phát triển TOD ở 11 vị trí dọc nhà ga các tuyến metro. Giai đoạn 2025-2026, TP HCM dự kiến phát triển làm tại 9 vị trí dọc ba dự án giao thông lớn TP HCM đang triển khai, gồm metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên), số 2 (Bến Thành – Tham Lương) và Vành đai 3.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết đề nghị hai thành phố được giữ lại 100% tiền thu từ khai thác đất ở khu vực theo tuyến đường sắt là cần thiết. Bởi theo ông, Luật Đường sắt cho phép địa phương giữ lại 100%, nhưng Luật Ngân sách Nhà nước mới chỉ quy định địa phương được giữ 80%, trung ương 20%.

“Việc địa phương được giữ lại 100% tiền đảm bảo đúng tinh thần luật Đường sắt và thể hiện sự quan tâm, dành thêm nguồn lực cho hai địa phương đầu tàu của miền Nam, miền Trung”, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nói.

Ngoài ra, tại Đà Nẵng, Chính phủ đề xuất bổ sung chính sách với mô hình phát triển đô thị theo định hướng TOD để tối đa hóa giá trị kinh tế của đất công. Việc này cũng tăng khả năng kết nối đô thị, mở ra không gian phát triển mới về khu vực phía Nam thành phố (tỉnh Quảng Nam cũ).

Tương tự, tại TP HCM, dự thảo nghị quyết cũng có thêm quy định cho phép kết hợp xây dựng nhà ở, công trình thương mại dịch vụ, công trình sự nghiệp, công cộng tại nhà ga đường sắt, khu tập kết bảo dưỡng, sửa chữa tàu (depot) và vùng phụ cận các nút giao thông dọc tuyến đường Vành đai 3. Quy định trên nhằm nâng cao hiệu quả khai thác quỹ đất, tối ưu hóa không gian của quỹ đất tại các vị trí nhà ga, depot và các nút giao, qua đó thúc đẩy phát triển giao thông công cộng tương tự một số đô thị lớn trên thế giới.

Thẩm tra về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nói rằng nhất trí với báo cáo của Chính phủ về bổ sung quy định tại TP HCM giúp khai thác quỹ đất có giá trị, tăng thu ngân sách. Tuy nhiên, ông đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát các quy định hiện hành và luật, nghị quyết đang trình Quốc hội về đất đai, nhà ở, bất động sản, quy hoạch, đường sắt… để tránh chồng chéo, không khả thi trong thực hiện.

Đồng thời, Ủy ban cũng yêu cầu làm rõ kế hoạch sử dụng đất dự kiến tại TP HCM, cũng như cơ chế kiểm tra, giám sát, các công cụ đánh giá, định lượng giá trị sử dụng đất, cơ chế phân bổ để tránh lạm dụng chính sách dẫn đến các rủi ro tăng giá đất tại khu vực TOD.

Với đề xuất TP HCM và Đà Nẵng được giữ lại 100% tiền thu từ khai thác quỹ đất khu vực TOD để ưu tiên đầu tư các dự án đường sắt đô thị, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị không bổ sung vào dự thảo hai nghị quyết. Theo cơ quan thẩm tra, Chính phủ cần chỉ đạo Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan thực hiện đúng quy định tại Luật Đường sắt. “Việc ưu tiên bố trí đầu tư trở lại cho các dự án đường sắt địa phương thuộc thẩm quyền quyết định của HĐND”, Ủy ban nêu trong báo cáo.

Chiều 13/11, Quốc hội biểu quyết thông qua dự toán ngân sách Nhà nước năm 2026 với hơn 88% đại biểu tán thành.

Theo Nghị quyết, thu ngân sách năm 2026 là hơn 2,5 triệu tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương 1,22 triệu tỷ và 1,3 triệu tỷ đồng từ địa phương. Năm sau, tổng chi ngân sách dự kiến 3,15 triệu tỷ đồng. Như vậy, mức bội chi khoảng 605.800 tỷ đồng, tương đương 4,2% GDP.

Quốc hội cho phép Chính phủ sử dụng 23.839 tỷ đồng từ nguồn cải cách tiền lương của ngân sách địa phương và chuyển sang dự toán 2026 để thực hiện tăng lương cơ sở.

Hiện mức lương cơ sở là 2,34 triệu đồng mỗi tháng, áp dụng từ 1/7/2024, sau khi tăng từ 1,8 triệu đồng. Việc điều chỉnh này là bước đầu trong lộ trình cải cách chính sách tiền lương theo Nghị quyết 27, tác động đến hơn 3 triệu người hưởng lương từ ngân sách.

Quốc hội cũng đề nghị Chính phủ rà soát tình hình sử dụng nguồn ngân sách Trung ương đã giao cho các Bộ, cơ quan, địa phương để thực hiện chính sách, chế độ với cán bộ, công chức trong thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy. Trường hợp năm 2025 không dùng hết, Chính phủ cần thu hồi, hoàn trả nguồn tích lũy cải cách tiền lương của ngân sách trung ương, theo Nghị quyết.

Cùng với đó, Chính phủ được phép mở rộng việc dùng nguồn tích lũy cải cách tiền lương của ngân sách Trung ương để điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hàng tháng… Từ năm 2026, Quốc hội giao Chính phủ chủ động sử dụng nguồn tích lũy này để đảm bảo cải cách tiền lương, cũng như các khoản phụ cấp, thu nhập.

Trước đó, thảo luận tại kỳ họp, nhiều đại biểu Quốc hội kiến nghị tăng lương sớm từ đầu năm sau, thay vì mốc 1/7/2026 để chia sẻ khó khăn với đội ngũ công chức, viên chức sau sáp nhập các đơn vị hành chính với khối lượng công việc lớn hơn. Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết sẽ tăng thu, tiết kiệm chi để trình phương án tăng lương sớm ngay từ đầu năm 2026.

Cũng theo Nghị quyết của Quốc hội, năm tới, tổng nhu cầu huy động của ngân sách là 985.784 tỷ đồng, tăng thêm hơn 149.800 tỷ so với dự toán 2025. Trong đó, vay để bù đắp bội chi hơn 606.000 tỷ và trả nợ gốc khoảng 379.645 tỷ đồng.

Quốc hội cũng yêu cầu trong dự toán ngân sách 2026 tiết kiệm 5% chi đầu tư để bổ sung cho công trình đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Đồng thời, Chính phủ cũng cần tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên (ngoài tiết kiệm tạo nguồn cải cách tiền lương) để bổ sung chi cho an sinh xã hội.

Tổng thống Cộng hòa Nam Phi Cyril Ramaphosa đang thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam. Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Nam Phi ngày 24/10, Tổng thống Cyril Ramaphosa cho biết ông đã trao đổi với các nhà lãnh đạo Việt Nam để thúc đẩy hợp tác trên tất cả lĩnh vực, trong đó có kinh tế, thương mại, đầu tư. Ông cũng thăm, làm việc với các doanh nghiệp lớn hàng đầu của Việt Nam.

Ông nhấn mạnh, quan hệ hai nước không chỉ là giao dịch kinh tế mà còn là cầu nối của đoàn kết, tin tưởng, lâu dài, chia sẻ các giá trị chung.

Tổng thống Nam Phi đánh giá tiềm năng hợp tác rất lớn giữa hai nước, cần phát huy tối đa lợi thế của mỗi bên khi đều giữ vị trí chiến lược quan trọng tại hai khu vực. Cụ thể, Nam Phi là quốc gia công nghiệp hóa cao nhất tại châu Phi, đồng thời là cửa ngõ vào thị trường châu Phi rộng lớn. Còn Việt Nam là cửa ngõ năng động của khu vực Đông Nam Á, có tốc độ tăng trưởng kinh tế đáng ngưỡng mộ, dự kiến trên 8% năm 2025 trong bối cảnh toàn cầu khó khăn.

Việt Nam có tiềm năng, thế mạnh như sản xuất xe điện, pin, năng lượng tái tạo, chuyển đổi số, điện tử, dệt may, gạo, cà phê, hải sản. Trong khi đó, Nam Phi có điều kiện tự nhiên, thế mạnh trái cây, rượu vang, chăn nuôi, thuỷ sản, khai khoáng, sản xuất ôtô, hạ tầng.

Tổng thống đề nghị doanh nghiệp hai nước thúc đẩy hợp tác, chuyển giao công nghệ, cùng xây dựng chuỗi cung ứng, tăng cường dòng thương mại và đầu tư xuyên khu vực. Ông nhấn mạnh hợp tác không chỉ giới hạn trong các lĩnh vực thế mạnh truyền thống (chế biến, xuất khẩu nông sản, khai khoáng), mà cần mở rộng sang các lĩnh vực mới như chuyển đổi năng lượng sạch, giáo dục – đào tạo, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tổng thống cũng cho rằng, Việt Nam và Nam Phi đều là những quốc gia xinh đẹp, giàu bản sắc văn hóa, có tiềm năng lớn để thúc đẩy hợp tác du lịch, giao lưu văn hóa và nhân dân.

Ông khẳng định Chính phủ Nam Phi sẽ giảm thiểu rào cản thương mại, hoàn thiện khung pháp lý bảo vệ đầu tư. Đồng thời, ông kêu gọi các doanh nghiệp Việt Nam nắm bắt cơ hội, chủ động khai thác tiềm năng và thiết lập quan hệ hợp tác cụ thể với các doanh nghiệp Nam Phi thông qua những hợp đồng, dự án, chương trình hợp tác thiết thực.

Diễn đàn có sự tham dự của khoảng 50 doanh nghiệp Nam Phi, 120 doanh nghiệp Việt Nam trên các lĩnh vực. Các đại biểu đánh giá thời gian qua, môi trường đầu tư – kinh doanh của Việt Nam tiếp tục được cải thiện, được cộng đồng quốc tế, nhà đầu tư đánh giá tích cực.

Nhiều nhà đầu tư nước ngoài đã lựa chọn Việt Nam là trung tâm sản xuất chiến lược, kết nối với các chuỗi cung ứng toàn cầu. Giai đoạn 2021-2025, Việt Nam thu hút được tổng vốn FDI khoảng 185 tỷ USD, thuộc nhóm 15 nước đang phát triển thu hút FDI lớn nhất thế giới.

Nhiều tổ chức quốc tế lớn đã đánh giá cao kết quả chỉ đạo, điều hành, nâng hạng tín nhiệm và triển vọng tăng trưởng của Việt Nam. Đầu tháng 10, Tổ chức FTSE Russell đã nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi thứ cấp. IMF đánh giá Việt Nam nằm top 10 nước tăng trưởng cao nhất thế giới; Standard Chartered dự báo Việt Nam thuộc nhóm 5 nước tăng trưởng nhanh nhất châu Á.

Các đại biểu đề nghị tiếp tục triển khai hiệu quả các hợp tác hiện có, trong đó có cơ chế Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam – Nam Phi. Họ ủng hộ Việt Nam sớm khởi động đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA) giữa Việt Nam với Liên minh Thuế quan Nam Phi (SACU).

Theo các đại biểu, hai nước cần tăng cường mở cửa thị trường cho những mặt hàng thế mạnh và tiềm năng, nhất là nông sản, thủy hải sản, hàng gia dụng, may mặc, khoáng sản… Đồng thời, doanh nghiệp hai nước cần được khuyến khích đầu tư trong các lĩnh vực truyền thống (nông nghiệp, kinh tế biển), mở rộng sang các lĩnh vực mới (chuyển đổi xanh, số, năng lượng tái tạo, halal, truyền thông, xuất bản, biến đổi khí hậu). Các đại biểu cũng khuyến nghị hai bên tích cực xúc tiến thương mại, đầu tư, trao đổi thông tin về môi trường, chính sách, nhu cầu, cơ hội hợp tác, giao thương.

Tại diễn đàn, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Chính phủ Việt Nam cam kết bảo đảm khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là hợp phần quan trọng của nền kinh tế. Nhà điều hành bảo đảm các quyền lợi và lợi ích chính đáng, hợp pháp của các nhà đầu tư, bảo đảm ổn định vĩ mô, phát triển và thể chế, cơ chế, chính sách thu hút đầu tư.

Thủ tướng đề nghị hai bên hợp tác, hỗ trợ nhau cùng phát triển nhanh và bền vững, cùng làm, cùng phát triển. Ông mong các doanh nghiệp đẩy mạnh hợp tác, kết nối, mang lại kết quả, sản phẩm cụ thể, cân đong đếm được.

Năm 2024, Nam Phi là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam ở châu Phi (sau Ai Cập) với kim ngạch thương mại song phương đạt gần 1,8 tỷ USD. Việt Nam xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Nam Phi đạt 566,9 triệu USD trong 8 tháng đầu năm, tăng 5% so với cùng kỳ. Các mặt hàng xuất khẩu chính gồm điện thoại và linh kiện (202 triệu USD), giày dép (79 triệu USD) và máy tính, sản phẩm điện tử, linh kiện (63 triệu USD).